Drodzy Rodzice,
zdrowie psychiczne Waszych dzieci jest równie ważne jak ich zdrowie fizyczne. Często sygnały wewnętrznych trudności bywają subtelne — warto je dostrzegać i reagować. Oto najważniejsze informacje, wskazówki i sygnały ostrzegawcze, które mogą pomóc w codziennym wspieraniu Waszych wychowanków.
- Co to jest zdrowie psychiczne u dzieci?
• Zdrowie psychiczne to nie tylko brak zaburzeń — to także zdolność do radzenia sobie z emocjami, stresem, budowania relacji i adaptacji do zmian
• U dzieci i młodzieży obejmuje umiejętność wyrażania emocji (radość, smutek, złość), pozytywne poczucie własnej wartości, stabilne relacje z rówieśnikami i dorosłymi, poczucie bezpieczeństwa w domu i szkole.
- Objawy, które mogą budzić niepokój
Nie każde nietypowe zachowanie oznacza problem, ale warto zwrócić uwagę, gdy:
• dziecko częściej niż zwykle reaguje złością, płaczem, agresją, impulsywnością,
• zauważalne są nagłe zmiany w funkcjonowaniu: problemy z koncentracją, spadek zainteresowania czynnościami, izolowanie się
• zmienia się wygląd, zachowanie lub styl ubioru bez wyraźnej przyczyny
• dziecko skarży się na objawy somatyczne bez wyraźnej przyczyny (ból głowy, brzucha) lub wzrasta absencja w szkole
• pojawiają się myśli o zranieniu siebie, samookaleczenia lub mówienie o śmierci — to sygnały wymagające pilnej konsultacji ze specjalistą
- Jak rodzice mogą wspierać dziecko
A. Budowanie więzi i komunikacji
Staraj się poświęcać dziecku uważną obecność — mniej telewizora, więcej rozmowy, zabawy, wspólnego działania.
• Akceptuj uczucia dziecka — mów, że rozumiesz, że może być mu trudno, że ma prawo do
swoich emocji
• Ucz nazwać emocje — razem zastanówcie się: „Co czujesz? Dlaczego się tak dzieje?”
• Unikaj bagatelizowania problemów: zwroty typu „Nie masz powodów, żeby się martwić” mogą zniechęcać do dzielenia się trudnościami.
B. Stworzenie bezpiecznego i przewidywalnego środowiska
• Ustalaj proste rytuały dnia (np. stała pora posiłków, snu, wspólnych chwil). Taka przewidywalność daje dziecku poczucie bezpieczeństwa.
• Konflikty rozstrzygaj spokojnie i z szacunkiem — unikaj krzyków, gróźb, szantażu. Jeśli przekroczysz granice, potraf się przeprosić.
• Promuj aktywność fizyczną i wypoczynek — sport, spacery, zabawa pomagają redukować napięcie emocjonalne.
C. Wzmacnianie kompetencji emocjonalnych
Rozmawiajcie o stresie i trudnych sytuacjach: co można zrobić, by poczuć ulgę?
• Ucz umiejętności regulacji emocji — techniki oddechowe, krótkie przerwy, kreatywne wyrażanie uczuć (np. rysunek, pisanie).
• Chwal wysiłki, nie tylko sukcesy. Podkreślaj, że cenisz starania i że porażki też są częścią nauki.
- 4.Kiedy i jak szukać pomocy
Jeśli objawy utrzymują się tygodniami i znacząco przeszkadzają w życiu dziecka (szkoła, relacje, sen) — warto zgłosić się do psychologa lub psychiatry dziecięcego.
• W Polsce dostępne są poradnie psychologiczno-pedagogiczne, centra zdrowia psychicznego, ośrodki interwencji kryzysowej.
• Dzieci i młodzież mogą korzystać z anonimowego telefonu zaufania, np. 116 111 (bezpłatnie) — to opcja wsparcia w trudnych chwilach.
• Pamiętaj: proszenie o pomoc to przejaw odpowiedzialności, nie słabości. Im wcześniejsze wsparcie, tym lepsze efekty.
- Rola rodziców — ważne wskazówki
Twoje samopoczucie ma wpływ — dbaj o swoje zdrowie psychiczne, bo jesteś wzorem dla dziecka.
• Współpracuj ze szkołą, nauczycielami, pedagogiem — informuj ich o trudnościach dziecka, szukajcie wspólnych rozwiązań.
• Nie obwiniaj się — każdy rodzic czasem popełnia błędy. Ważne, by uczyć się na nich i reagować świadomie.
Szanowni Rodzice!
Wspierając dobre praktyki Miejskiej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Koninie włączamy się w Kampanię "Pandemia przemocy", której celem jest zwrócenie uwagi na przemoc wobec dzieci w czasie izolacji. Zachęcamy Państwa do zapoznania się z prezentacją na ten temat.
pedagog
Jolanta Pietrzyk